IPET — co to jest i co powinien zawierać

IPET, czyli indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, to plan wsparcia ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego — opracowywany przez zespół nauczycieli i specjalistów w szkole, w terminie do 30 dni od złożenia orzeczenia. Dobry IPET jest konkretny i wykonalny; zły to formalność „do szuflady”. Poniżej: co IPET powinien zawierać (checklist 8 elementów), czerwone flagi programu pisanego na pokaz i trzy gotowe pytania rodzica na spotkanie zespołu.

Co to jest IPET

IPET to indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny — dokument, który przekłada zalecenia z orzeczenia na konkretne działania szkoły. Podstawa jest w art. 127 ust. 3 Prawa oświatowego: uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się program nauczania na podstawie opracowanego dla niego IPET, uwzględniającego zalecenia z orzeczenia.

Krótko: orzeczenie mówi, że wsparcie się należy — IPET mówi, jak szkoła to wsparcie zrealizuje. IPET dotyczy wyłącznie ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Jeśli dziecko ma tylko opinię, IPET nie powstaje (różnicę rozkładamy w artykule opinia a orzeczenie poradni). Sama ścieżka uzyskania orzeczenia jest w tekście orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Kto pisze IPET i w jakim terminie

IPET opracowuje zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem — wychowawca, nauczyciele przedmiotów, pedagog, psycholog, logopeda, a przy określonych niepełnosprawnościach także nauczyciel wspomagający. Pracę zespołu koordynuje wyznaczona osoba.

Terminy są konkretne:

• do 30 dni od dnia złożenia w szkole orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo
• do 30 września danego roku szkolnego, jeśli orzeczenie złożono przed rozpoczęciem roku.

IPET opracowuje się na okres, na jaki wydano orzeczenie (zwykle etap edukacyjny). Zespół spotyka się w miarę potrzeb, ale co najmniej dwa razy w roku dokonuje przeglądu.

WOPFU — fundament, na którym stoi IPET

Zanim powstanie IPET, zespół sporządza WOPFU — wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia. To diagnoza: opis mocnych stron dziecka, jego trudności, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz — istotne — barier i czynników utrudniających funkcjonowanie.

Zależność jest prosta: WOPFU to diagnoza, IPET to plan. Program bez rzetelnej oceny funkcjonowania jest zawieszony w próżni. Zespół aktualizuje WOPFU co najmniej dwa razy w roku szkolnym i na tej podstawie modyfikuje IPET — bo potrzeby dziecka się zmieniają.

Dobry IPET zawiera te 8 elementów

Użyj tej listy, żeby sprawdzić, czy program Twojego dziecka jest kompletny. Dobry IPET zawiera:

Jeśli któregoś elementu brakuje albo jest opisany hasłowo, to sygnał do rozmowy z zespołem.

Czerwone flagi IPET-u „do szuflady”

Program można napisać rzetelnie albo na pokaz. Te sygnały oznaczają, że IPET powstał „do szuflady” i warto się o niego upomnieć:

• Cele ogólnikowe typu „rozwijanie umiejętności” bez wskazania, co dokładnie i jak mierzone.
• Kopiuj-wklej — program brzmi identycznie jak dla innego dziecka, nie odnosi się do konkretnych zaleceń z orzeczenia ani do WOPFU.
• Brak liczby godzin przy rewalidacji i zajęciach pomocy p-p (albo zapis „w miarę możliwości”).
• Zalecenia z orzeczenia pominięte — coś, co poradnia wpisała wprost, nie ma odzwierciedlenia w programie.
• WOPFU nieaktualizowane — ostatni przegląd był rok temu, mimo obowiązku dwóch w roku.
• Rodzic nie dostał kopii i nie był zaproszony na spotkanie zespołu.

Prawa rodzica przy IPET

Rodzic nie jest widzem. Masz prawo:

• uczestniczyć w spotkaniach zespołu opracowującego i modyfikującego IPET (szkoła zawiadamia o terminie);
• otrzymać kopię IPET i kopię WOPFU;
• zgłaszać uwagi i wnioski do zapisów programu — także wnioskować o jego zmianę, gdy potrzeby dziecka się zmieniają.

Warto z tych praw korzystać, bo to rodzic zna dziecko najlepiej i najszybciej zauważy, że coś w programie nie działa.

Trzy pytania rodzica na spotkanie zespołu

Wejdź na spotkanie z konkretami. Te trzy pytania pomagają zamienić ogólniki w wykonalny plan:

1. „Które konkretnie zalecenia z orzeczenia realizuje ten IPET — i w jakiej liczbie godzin?”
2. „Jak i kiedy będziemy sprawdzać, czy cele są osiągane — po czym poznamy postęp?”
3. „Kto odpowiada za poszczególne działania i jak będziecie się Państwo ze mną kontaktować w sprawie postępów dziecka?”

Zapisz odpowiedzi. Jeśli padają konkretne liczby, terminy i osoby — IPET ma szansę działać. Jeśli słyszysz same ogólniki, poproś o doprecyzowanie zapisów w dokumencie.

Najczęstsze pytania

Co to jest IPET?

IPET to indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny — dokument, który określa, jak szkoła dostosuje nauczanie i wsparcie do potrzeb ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Opracowuje go zespół nauczycieli i specjalistów, uwzględniając zalecenia z orzeczenia.

Kto opracowuje IPET i w jakim terminie?

Opracowuje go zespół nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem, koordynowany przez wyznaczoną osobę. Termin to 30 dni od złożenia orzeczenia w szkole, a jeśli orzeczenie złożono przed rozpoczęciem roku szkolnego — do 30 września danego roku.

Czym różni się WOPFU od IPET?

WOPFU (wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia) to diagnoza: opis mocnych stron, trudności i potrzeb dziecka. IPET to plan działania oparty na tej ocenie — mówi, co i jak szkoła zrobi. WOPFU powstaje najpierw i jest podstawą IPET; zespół aktualizuje ją co najmniej dwa razy w roku.

Czy rodzic może uczestniczyć w tworzeniu IPET?

Tak. Rodzic ma prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu opracowującego i modyfikującego IPET oraz otrzymać kopię IPET i WOPFU. Może zgłaszać uwagi i wnioski do zapisów programu.