CKE (Centralna Komisja Egzaminacyjna)

Definicja

CKE to Centralna Komisja Egzaminacyjna — państwowa instytucja powołana do przygotowywania i przeprowadzania wszystkich ogólnopolskich egzaminów zewnętrznych w polskim systemie oświaty.

Do zadań CKE należy m.in.:

• opracowanie arkuszy egzaminacyjnych (egzamin ósmoklasisty, matura, egzamin zawodowy),
• ustalanie zasad przeprowadzania egzaminów,
• publikowanie wyników,
• prowadzenie banku zadań egzaminacyjnych,
• współpraca z Okręgowymi Komisjami Egzaminacyjnymi (OKE), które organizują egzaminy w regionach.

Podstawa prawna i struktura

CKE działa na podstawie ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz ustawy Prawo oświatowe. Została powołana w 1999 r. w ramach reformy wprowadzającej zewnętrzny system egzaminowania — czyli egzaminów układanych i ocenianych poza macierzystą szkołą ucznia. Nadzór nad komisją sprawuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a pracami kieruje dyrektor CKE.

Polski system egzaminów zewnętrznych jest dwupoziomowy. CKE pełni rolę centralną: opracowuje wymagania egzaminacyjne, koordynuje tworzenie arkuszy, ustala jednolite zasady oceniania i dba o porównywalność wyników w całym kraju. Bezpośrednie przeprowadzanie egzaminów — dystrybucja arkuszy, organizacja sal, sprawdzanie prac przez egzaminatorów i wydawanie zaświadczeń — należy natomiast do ośmiu Okręgowych Komisji Egzaminacyjnych (OKE) z siedzibami m.in. w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Łodzi, Wrocławiu, Jaworznie i Łomży. Każda OKE obejmuje kilka województw.

Jakie egzaminy nadzoruje CKE

Do egzaminów organizowanych w systemie zewnętrznym należą:

• egzamin ósmoklasisty — na zakończenie szkoły podstawowej,
• egzamin maturalny — w części obowiązkowej i przedmiotów dodatkowych na poziomie rozszerzonym,
• egzamin zawodowy — potwierdzający kwalifikacje w zawodzie,
• egzaminy eksternistyczne dla osób spoza systemu szkolnego.

Kluczową zasadą tego systemu jest anonimowość i jednolitość oceniania: prace sprawdzają przeszkoleni egzaminatorzy według tych samych, ogłoszonych wcześniej kryteriów, niezależnie od tego, w której szkole uczeń się uczył. To właśnie ta porównywalność sprawia, że wyniki egzaminów mogą służyć do rekrutacji i do budowania rankingów.

Dlaczego to ważne

To właśnie wyniki egzaminów przeprowadzanych przez CKE są podstawą do:

• obliczania wskaźników EWD,
• tworzenia rankingów szkół,
• rekrutacji do liceów, techników i szkół wyższych,
• porównywania jakości kształcenia w różnych regionach Polski.

Bez spójnych, ogólnopolskich wyników egzaminów nie byłoby możliwe rzetelne porównywanie szkół między miastami czy województwami.

Gdzie znaleźć dane

Portal cke.gov.pl publikuje coroczne raporty z wyników egzaminów, a także udostępnia arkusze z poprzednich lat. Dane źródłowe trafiają także do EWD i są agregowane w rankingach edukacyjnych.

Powiązane pojęcia

• Matura rozszerzona — jeden z egzaminów przeprowadzanych przez CKE.
• EWD — wskaźnik obliczany na podstawie wyników egzaminów CKE.