Dokumentacja

MetodykaRankingu

Jak obliczamy rankingi? Nasz system opiera się na obiektywnych danych i transparentnej metodologii dla każdej kategorii placówek edukacyjnych.

Egzaminy: 70 pkt

EWD: 20 pkt

Olimpiady: 10 pkt

Infrastruktura: 10 pkt

A. Wyniki matury

Maksymalnie 70 punktów

Najważniejszy komponent rankingu. Dla LO matura zastępuje egzamin ósmoklasisty, ale jej specyfika wymaga dwóch warstw punktacji zamiast jednej.

A1. Przedmioty obowiązkowe

Maks. 35 pkt

Trzy przedmioty z równą wagą, każdy na poziomie podstawowym:

1/3 wagi

Matematyka

1/3 wagi

Język polski

1/3 wagi

Język obcy

Język obcy: najczęściej zdawany w szkole (po liczbie zdających).

Wynik_A1 = (śr_mat/100 + śr_pol/100 + śr_obcy/100) / 3 × 35

A2. Przedmioty dodatkowe (rozszerzenia)

Maks. 35 pkt

Średnia ważona z rozszerzeń, gdzie waga to liczba zdających dany przedmiot. Daje przewagę szkołom, które rzeczywiście przygotowują do rozszerzeń, a nie tylko mają je w ofercie.

Wynik_A2 = Σ(liczba_zdających_p × śr_p) / Σ(liczba_zdających_p) / 100 × 35

Wynik_A = Wynik_A1 + Wynik_A2 (maks. 70 pkt)

Brakujące dane

Brak jednego roku → średnia z 3 ostatnich lat
Brak A1 lub A2 → szkoła poza głównym rankingiem
Brak rozszerzeń (skrajnie rzadkie) → A2 = 0

Minimalna liczba maturzystów: 12

Włączamy tylko szkoły z co najmniej 12 zdającymi maturę(próg wyższy niż 10 w podstawówkach — w LO bywają oddziały sprofilowane z małą liczbą uczniów; 12 jest spójne ze standardem CKE i Perspektyw). Mniejsze próby są zbyt wrażliwe na pojedyncze wyniki.

B. Edukacyjna Wartość Dodana (EWD)

Maksymalnie 20 punktów

EWD mierzy przyrost wiedzy między egzaminem ósmoklasisty (wejście) a maturą (wyjście). Koryguje efekt selekcji — premiuje szkoły, które uczą, nie te, które tylko rekrutują najlepszych. Dla 4-letnich LO w nowej formule (baza: egzamin ósmoklasisty) CKE publikuje trzyletnie wskaźniki od 2024 r. — najnowsze okno to 2023–2025.

Nowa formuła CKE publikuje wskaźniki osobno dla każdego przedmiotu (zniknęły dawne wskaźniki zbiorcze: humanistyczny i matematyczno-przyrodniczy). Do komponentu B bierzemy dwa przedmioty zdawane obowiązkowo przez wszystkich maturzystów — najbardziej reprezentatywne i porównywalne między szkołami:

EWD z języka polskiego

przedmiot obowiązkowy

EWD z matematyki

przedmiot obowiązkowy

EWD_szkoła = ( z_rel(polski) + z_rel(matematyka) ) / 2

CKE prezentuje wyniki maturalne na skali standardowej 100/15, a EWD na tej samej skali ze środkiem w 0. Na potrzeby naszego komponentu B stosujemy dodatkową, własną normalizację między szkołami w danej edycji, oddzielnie dla każdego przedmiotu: z_rel = (EWD_przedmiot − średnia szkół) / SD szkół. Dzięki temu komponent zachowuje porównywalny rozrzut punktów w kolejnych edycjach.

Mapowanie względnego EWD na punkty

EWD > +2.018-20 pkt

Wyjątkowo efektywna szkoła

EWD +1.0 do +2.014-17 pkt

Powyżej oczekiwań

EWD -1.0 do +1.08-13 pkt

Przeciętna efektywność

EWD -2.0 do -1.03-7 pkt

Poniżej oczekiwań

EWD < -2.00-2 pkt

Niska efektywność

Próg publikacji CKE: 30 absolwentów

CKE publikuje EWD wyłącznie dla LO z co najmniej 30 absolwentami w oknie. Brak EWD nie wyklucza szkoły: komponent B otrzymuje wartość neutralną opisaną w sekcji “Obsługa brakujących danych”.

Źródło danych: IBE / CKE (ewd.edu.pl)

C. Elitarność akademicka — olimpiady

Maksymalnie 10 punktów

Punktacja inna niż w podstawówkach (tam laureat 3 pkt, finalista 1 pkt, bez bonusu za olimpiadę międzynarodową); limit 10 pkt i okno dwóch lat są wspólne.

2 pkt

Laureat olimpiady ogólnopolskiej

za każdą osobę

1 pkt

Finalista olimpiady ogólnopolskiej

za każdą osobę

+2 pkt

Laureat olimpiady międzynarodowej

bonus za każdą osobę

Limit: max 10 pkt•Okno czasowe: 2 ostatnie lata szkolne

Wykaz olimpiad: uznawane tylko te z aktualnego wykazu MEN (~68 ogólnopolskich + 20 międzynarodowych w 2024/25).

Źródło danych: Komitety główne olimpiad / MEN

D. Infrastruktura i warunki nauczania

Maksymalnie 10 punktów

Proporcje (komputery 30%, biblioteka 20%, hala 20%) pochodzą z dawnego projektu komponentu dla podstawówek, z dwiema pozycjami dostosowanymi do specyfiki LO. Ranking podstawówek nie liczy dziś infrastruktury.

Uczniów na komputer / tablet

30%3 pkt

Biblioteka / czytelnia

20%2 pkt

Sala gimnastyczna / hala sportowa

20%2 pkt

Pracownie specjalistyczne (chem/fiz/bio/inf)

15%1.5 pkt

Internat lub stołówka

15%1.5 pkt

Zmiany względem projektu dla podstawówek

Świetlica → pracownie specjalistyczne (dla LO kluczowe przy rozszerzeniach)
Stołówka → internat lub stołówka (internat istotny dla LO przyjmujących uczniów spoza miasta)

Źródło danych: SIO + RSPO + dane publiczne

Normalizacja percentylowa

Wynik końcowy: percentyl 0-100

Surowy wynik (A+B+C+D, maks. 110 pkt) przeliczamy na percentyl 0-100. LO na 97. percentylu jest lepsze od 97% polskich liceów. Normalizacja osobno na trzech poziomach (identycznie jak w podstawówkach):

🇵🇱

Ogólnopolski

~1400-1500 LO

🏛️

Wojewódzki

Poziom regionu

🏙️

Miejski

Miasta >100 tys.

Interpretacja percentyli (identyczna)

Percentyl	Interpretacja
99+	Elita krajowa
90-99	Bardzo dobra
70-90	Powyżej średniej
40-70	Przeciętna
<40	Poniżej średniej

Obsługa brakujących danych

Neutralna imputacja EWD

Komponent A (matura) — obowiązkowy

Brak wyników matury lub mniej niż 12 zdających= szkoła poza głównym rankingiem. Pokazujemy profil informacyjny (RSPO) z oznaczeniem “Brak danych do rankingu”.

Komponent B (EWD) — imputacja neutralna

Szkoły bez opublikowanego EWD (CKE nie liczy dla <30 absolwentów) otrzymują neutralną wartość dodaną równą średniej krajowej(~10,5 z 20 pkt) — brak danych ich nie karze ani nie premiuje. Profil oznaczony “EWD: brak danych, przyjęto średnią”. Komponenty C i D (olimpiady, infrastruktura) nie są jeszcze liczone.

Przykład:Szkoła z dobrą maturą, ale <30 absolwentami (brak EWD) → zamiast kary dostaje przeciętne EWD (średnia krajowa), jest oceniana na tej samej skali 90 pkt co szkoły z danymi i trafia tam, gdzie stawia ją sama matura.

Źródła danych i częstotliwość aktualizacji

Dane publiczne

Dane	Źródło	Aktualizacja
Wyniki matury	CKE / OKE (8 komisji)	Lipiec / sierpień
EWD	CKE (ewd.edu.pl)	Po publikacji CKE
Olimpiady	Komitety główne olimpiad / MEN	Na bieżąco
Infrastruktura	SIO + dane publiczne	Raz w roku
Dane szkół	RSPO	Codziennie (delta sync)

Co odróżnia metodykę LO od metodyki Szkół Podstawowych

Trzy świadome różnice

Trzy różnice w budowie komponentów (kolejne opisujemy niżej):

1. Komponent A rozbity na A1 + A2

Obowiązkowe (mat/pol/obcy podstawa) + rozszerzenia — bo to rozszerzenia faktycznie różnicują LO.

2. Próg minimalnej liczby zdających: 12

Zamiast 10 jak w SP — standard CKE / Perspektyw dla matury.

3. Komponent D liczony tylko w LO

Ranking podstawówek nie liczy infrastruktury. W LO, względem dawnego projektu dla podstawówek: świetlica → pracownie specjalistyczne, stołówka → internat / stołówka.

Czwarta różnica: metodyka liceów zachowuje komponent B. Dla szkół podstawowych edukacyjna wartość dodana nie jest publikowana, więc wycofaliśmy ją z ich rankingu, a przypisane jej 20 punktów wróciło tam do komponentu A (dziś 90 pkt). Inna jest też punktacja olimpiad: w podstawówkach laureat dostaje 3 pkt, finalista 1 pkt, bez bonusu międzynarodowego. Wspólne pozostają percentyle.

Transparentność i otwartość

Wszystkie dane wykorzystane w rankingu pochodzą z publicznych, oficjalnych źródeł rządowych. Metodyka jest w pełni jawna.