MetodykaRankingu
Jak obliczamy rankingi? Nasz system opiera się na obiektywnych danych i transparentnej metodologii dla każdej kategorii placówek edukacyjnych.
A. Wyniki matury
Maksymalnie 70 punktówNajważniejszy komponent rankingu. Dla LO matura zastępuje egzamin ósmoklasisty, ale jej specyfika wymaga dwóch warstw punktacji zamiast jednej.
A1. Przedmioty obowiązkowe
Maks. 35 pktTrzy przedmioty z równą wagą, każdy na poziomie podstawowym:
1/3 wagi
Matematyka
1/3 wagi
Język polski
1/3 wagi
Język obcy
Język obcy: najczęściej zdawany w szkole (po liczbie zdających).
A2. Przedmioty dodatkowe (rozszerzenia)
Maks. 35 pktŚrednia ważona z rozszerzeń, gdzie waga to liczba zdających dany przedmiot. Daje przewagę szkołom, które rzeczywiście przygotowują do rozszerzeń, a nie tylko mają je w ofercie.
Brakujące dane
- Brak jednego roku → średnia z 3 ostatnich lat
- Brak A1 lub A2 → szkoła poza głównym rankingiem
- Brak rozszerzeń (skrajnie rzadkie) → A2 = 0
Minimalna liczba maturzystów: 12
Włączamy tylko szkoły z co najmniej 12 zdającymi maturę(próg wyższy niż 10 w podstawówkach — w LO bywają oddziały sprofilowane z małą liczbą uczniów; 12 jest spójne ze standardem CKE i Perspektyw). Mniejsze próby są zbyt wrażliwe na pojedyncze wyniki.
B. Edukacyjna Wartość Dodana (EWD)
Maksymalnie 20 punktówEWD mierzy przyrost wiedzy między egzaminem ósmoklasisty (wejście) a maturą (wyjście). Koryguje efekt selekcji — premiuje szkoły, które uczą, nie te, które tylko rekrutują najlepszych. Dla 4-letnich LO w nowej formule (baza: egzamin ósmoklasisty) CKE publikuje trzyletnie wskaźniki od 2024 r. — najnowsze okno to 2023–2025.
Nowa formuła CKE publikuje wskaźniki osobno dla każdego przedmiotu (zniknęły dawne wskaźniki zbiorcze: humanistyczny i matematyczno-przyrodniczy). Do komponentu B bierzemy dwa przedmioty zdawane obowiązkowo przez wszystkich maturzystów — najbardziej reprezentatywne i porównywalne między szkołami:
EWD z języka polskiego
przedmiot obowiązkowy
EWD z matematyki
przedmiot obowiązkowy
CKE prezentuje wyniki maturalne na skali standardowej 100/15, a EWD na tej samej skali ze środkiem w 0. Na potrzeby naszego komponentu B stosujemy dodatkową, własną normalizację między szkołami w danej edycji, oddzielnie dla każdego przedmiotu: z_rel = (EWD_przedmiot − średnia szkół) / SD szkół. Dzięki temu komponent zachowuje porównywalny rozrzut punktów w kolejnych edycjach.
Mapowanie względnego EWD na punkty
Próg publikacji CKE: 30 absolwentów
CKE publikuje EWD wyłącznie dla LO z co najmniej 30 absolwentami w oknie. Brak EWD nie wyklucza szkoły: komponent B otrzymuje wartość neutralną opisaną w sekcji “Obsługa brakujących danych”.
Źródło danych: IBE / CKE (ewd.edu.pl)
Planujemy dodać olimpiady, gdy zbierzemy listy laureatów olimpiad licealnych, i infrastrukturę szkoły, gdy będą wiarygodne dane z SIO.
Normalizacja percentylowa
Wynik końcowy: percentyl 0-100Surowy wynik (A+B, maks. 90 pkt) przeliczamy na percentyl 0-100. LO na 97. percentylu jest lepsze od 97% polskich liceów. Normalizacja osobno na trzech poziomach (identycznie jak w podstawówkach):
Wynik podajemy z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Szkoły z równym wynikiem dzielą miejsce (ex aequo), a kolejne miejsce jest pomijane — np. 1, 2, 2, 4.
🇵🇱
Ogólnopolski
~1400-1500 LO
🏛️
Wojewódzki
Poziom regionu
🏙️
Miejski
Miasta >100 tys.
Interpretacja percentyli (identyczna)
| Percentyl | Interpretacja |
|---|---|
| 99+ | Elita krajowa |
| 90-99 | Bardzo dobra |
| 70-90 | Powyżej średniej |
| 40-70 | Przeciętna |
| <40 | Poniżej średniej |
Obsługa brakujących danych
Neutralna imputacja EWDKomponent A (matura) — obowiązkowy
Brak wyników matury lub mniej niż 12 zdających= szkoła poza głównym rankingiem. Pokazujemy profil informacyjny (RSPO) z oznaczeniem “Brak danych do rankingu”.
Komponent B (EWD) — imputacja neutralna
Szkoły bez opublikowanego EWD (CKE nie liczy dla <30 absolwentów) otrzymują neutralną wartość dodaną równą średniej krajowej(~10,5 z 20 pkt) — brak danych ich nie karze ani nie premiuje. Profil oznaczony “EWD: brak danych, przyjęto średnią”.
Przykład:Szkoła z dobrą maturą, ale <30 absolwentami (brak EWD) → zamiast kary dostaje przeciętne EWD (średnia krajowa), jest oceniana na tej samej skali 90 pkt co szkoły z danymi i trafia tam, gdzie stawia ją sama matura.
Źródła danych i częstotliwość aktualizacji
Dane publiczne| Dane | Źródło |
|---|---|
| Wyniki matury | CKE / OKE (8 komisji) |
| EWD | CKE (ewd.edu.pl) |
| Dane szkół | RSPO |
Co odróżnia metodykę LO od metodyki Szkół Podstawowych
Dwie świadome różniceDwie różnice w budowie komponentu A (kolejne opisujemy niżej):
1. Komponent A rozbity na A1 + A2
Obowiązkowe (mat/pol/obcy podstawa) + rozszerzenia — bo to rozszerzenia faktycznie różnicują LO.
2. Próg minimalnej liczby zdających: 12
Zamiast 10 jak w SP — standard CKE / Perspektyw dla matury.
Trzecia różnica: metodyka liceów zachowuje komponent B. Dla szkół podstawowych edukacyjna wartość dodana nie jest publikowana, więc wycofaliśmy ją z ich rankingu, a przypisane jej 20 punktów wróciło tam do komponentu A (dziś 90 pkt). Czwarta: podstawówki dostają punkty za olimpiady (komponent C), licea jeszcze nie. Wspólne pozostają percentyle.
Historia zmian metodyki
Od najnowszej· edycje 2023/2024 i 2022/2023
Archiwalne edycje przeliczyliśmy tym samym wzorem co bieżącą: matura do 70 pkt i EWD do 20 pkt, a liceum bez EWD dostaje wartość neutralną. Miejsca mają numerację ex aequo.
- Dlaczego:
- Archiwa liczyliśmy dawnym wzorem, bez EWD i z wynikiem do 70 pkt, więc nie dało się ich porównać z bieżącą edycją. Starszą z nich policzyliśmy, zanim wczytaliśmy komplet wyników matur, i obejmowała tylko 340 liceów.
- Wpływ na ranking:
- Wynik każdego liceum wzrósł o 10,5 pkt, bo EWD za te lata nie ma i wszystkie dostały wartość neutralną; skala to teraz 90 pkt. Starsza edycja liczy 1929 liceów zamiast 340, a nowsza 2159 zamiast 2128 — doszło 31 liceów, dla których liczymy wynik z wcześniejszej matury.
· edycja 2024/2025
Licea z równym wynikiem dzielą miejsce (ex aequo), a kolejne miejsce jest pomijane: 1, 2, 2, 4. Wynik podajemy z dwoma miejscami po przecinku.
- Dlaczego:
- Przy dawnej numeracji po remisie liczyliśmy dalej bez przerwy (1, 2, 2, 3), więc miejsce nie mówiło, ile szkół jest wyżej, a pierwsza setka miała więcej niż sto szkół.
- Wpływ na ranking:
- Wyniki i EWD bez zmian, zmieniła się tylko numeracja: 528 liceów dzieli miejsce z innym, pierwsza setka liczy 100 zamiast 109 szkół, a ostatnie miejsce to 2289 zamiast 1761.
· wszystkie edycje
Korekta opisu: z metodyki zniknęły olimpiady i infrastruktura szkoły. Wynik liceum to matura (do 70 pkt) i EWD (do 20 pkt), razem do 90 pkt.
- Dlaczego:
- Opis wymieniał komponenty, których ranking liceów nie liczył, bo nie mamy danych o olimpiadach licealnych ani o infrastrukturze szkół.
- Wpływ na ranking:
- Brak — wyniki i miejsca bez zmian.
Transparentność i otwartość
Wszystkie dane wykorzystane w rankingu pochodzą z publicznych, oficjalnych źródeł rządowych. Metodyka jest w pełni jawna.