Dostosowania na maturze 2027 — kto, co i do kiedy

Dostosowania na maturze to prawo, a nie przywilej — ale trzeba je uruchomić samemu, w terminie i z właściwym dokumentem. Prawo do nich daje opinia poradni (np. o dysleksji), orzeczenie lub zaświadczenie lekarskie. Wydłużony czas (do 30 minut na pisemnym, do 15 minut w ustnym z polskiego) dostają m.in. zdający z orzeczeniem — od sesji 2026 nie daje go już sama opinia o dysleksji. Dokumenty składasz w szkole razem z deklaracją maturalną, do 7 lutego 2027 r.

Poniżej masz całą ścieżkę: kto ma prawo do dostosowań, jaki dokument co daje, jakie są formy i co robić krok po kroku — od opinii poradni do dnia egzaminu. W 2026 r. CKE ograniczyła przedłużanie czasu, więc konkretne wartości zawsze potwierdzaj w komunikacie dyrektora CKE o dostosowaniach na dany rok.

Co reguluje dostosowania na maturze

Katalog dostosowań ustala komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej o dostosowaniach, wydawany co roku, zwykle w połowie sierpnia. Wartości poniżej pochodzą z komunikatu z 20 sierpnia 2026 r. (sesja 2027). Najważniejsza zmiana obowiązuje od sesji 2026 i została utrzymana w 2027 r.: przedłużenia czasu nie daje już sama opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się, a chorym zdającym przysługuje ono tylko z orzeczeniem o potrzebie indywidualnego nauczania. Sam termin się nie zmienia: dokumenty dołączasz do deklaracji maturalnej, a tę na maturę 2027 składasz do 7 lutego 2027 r. — więcej w tekście deklaracja maturalna 2027.

Dostosowanie oznacza zmianę warunków lub formy egzaminu tak, aby wynik odzwierciedlał wiedzę zdającego, a nie jego ograniczenie zdrowotne czy trudność w uczeniu się. To nie ułatwienie treści — arkusz sprawdza to samo, co u wszystkich. Zmienia się sposób pracy: więcej czasu, spokojniejsze warunki, inny format arkusza albo pomoc techniczna.

Kto ma prawo do dostosowań — dokument decyduje

Podstawą jest zawsze konkretny dokument. Bez niego szkoła nie przyzna dostosowania. Uprawnia jeden z poniższych.

Ważne rozróżnienie: opinia poradni dotyczy specyficznych trudności w uczeniu się (najczęściej dysleksja), a orzeczenie — niepełnosprawności lub potrzeby indywidualnego nauczania. To dwa różne dokumenty i różne ścieżki. Więcej o samej różnicy piszemy w tekstach opinia a orzeczenie poradni oraz orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Jakie są formy dostosowań

Formy dobiera się do potrzeb ucznia — jeden dokument może uprawniać do kilku naraz. Najczęstsze to:

• Przedłużenie czasu. Na egzaminie pisemnym — maksymalnie o 30 minut z przedmiotu. W części ustnej z języka polskiego — maksymalnie o 15 minut (na przygotowanie wypowiedzi lub jej wygłoszenie). Przysługuje m.in. przy orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i o potrzebie indywidualnego nauczania. Od sesji 2026 nie daje go sama opinia o dysleksji ani samo zaświadczenie lekarskie.
• Osobna sala. Egzamin w mniejszej grupie lub indywidualnie — dla uczniów, którym tłum, hałas lub konieczność korzystania ze sprzętu utrudniają pracę.
• Arkusz dostosowany. Wersje przygotowane m.in. dla osób słabowidzących (powiększona czcionka), niewidomych (brajl), niesłyszących czy z autyzmem — zależnie od orzeczenia.
• Praca na komputerze. Zamiast pisma odręcznego — przy dysgrafii lub niepełnosprawności ruchowej uniemożliwiającej pisanie.
• Pomoc nauczyciela wspomagającego. Osoba, która np. czyta polecenia lub zapisuje odpowiedzi dyktowane przez zdającego.
• Dostosowane zasady oceniania. Przy dysleksji i dysortografii część błędów zapisu ocenia się według odrębnych kryteriów. Od sesji 2026 to — obok ewentualnej pracy na komputerze — główne dostosowanie dla zdających z opinią o specyficznych trudnościach.

Procedura krok po kroku — od opinii do egzaminu

Dostosowań nikt nie przyzna „z automatu". To ty (lub rodzic niepełnoletniego zdającego) uruchamiasz procedurę. Kolejność jest taka:

Rozwińmy najważniejsze punkty.

1. Dokument. Umów diagnozę lub wizytę wcześnie — najlepiej we wrześniu lub październiku klasy maturalnej. Poradnie mają kolejki, a bez dokumentu cała reszta się nie zadzieje.

2. Deklaracja i dokumenty do 7 lutego. Od sesji 2025 nie ma już wstępnej deklaracji maturalnej (składanej dawniej do 30 września) — zniosło ją rozporządzenie MEN z 24 lipca 2024 r. Został jeden termin: 7 lutego. To wtedy składasz deklarację przystąpienia do egzaminu, a razem z nią dokumenty uprawniające do dostosowań. Terminy i cały kalendarz matury zbieramy w artykule matura — terminy i harmonogram.

3. Rada pedagogiczna. Ze wskazań poradni lub orzeczenia rada wybiera konkretne sposoby dostosowania dostępne w komunikacie CKE. Nie każdy zapis z opinii przekłada się 1:1 na dostosowanie egzaminacyjne — obowiązuje katalog z komunikatu.

4. Pisemna informacja. Dyrektor szkoły ma obowiązek poinformować cię na piśmie o przyznanych dostosowaniach. To dokument, który warto zachować.

5. Oświadczenie ucznia. Masz prawo, ale nie obowiązek, korzystać z przyznanych dostosowań. Dlatego składasz oświadczenie, z których chcesz skorzystać. W sesji 2027 termin to 15 lutego 2027 r. (pisemną informację od dyrektora dostajesz do 10 lutego).

6. Przypadki nietypowe. Jeśli twojej sytuacji zdrowotnej nie obejmuje komunikat (np. rzadka choroba wymagająca nietypowego wsparcia), dyrektor szkoły — na wniosek rady pedagogicznej — może wystąpić z uzasadnionym i udokumentowanym wnioskiem do dyrektora OKE. Decyzję podejmuje wtedy dyrektor OKE.

Uczniowie z chorobami przewlekłymi — cukrzyca, padaczka, alergie

Choroba przewlekła nie musi oznaczać wydłużonego czasu — częściej chodzi o bezpieczne warunki pracy. Podstawą jest zaświadczenie lekarskie, najlepiej z wypisaną listą rzeczy, które zdający musi wnieść na salę.

Przykład: uczeń z cukrzycą za zaświadczeniem lekarskim może mieć na ławce glukometr lub pompę insulinową, insulinę oraz przekąskę i napój na wypadek hipoglikemii. Analogicznie rozwiązuje się potrzeby przy padaczce (dostęp do leków), alergiach czy chorobach wymagających stałego przyjmowania leków. Od sesji 2026 samo zaświadczenie lekarskie nie daje dodatkowego czasu — chory zdający dostaje go (do 30 minut) tylko z orzeczeniem o potrzebie indywidualnego nauczania. Gdy potrzeby wykraczają poza komunikat, zostaje uzasadniony wniosek dyrektora szkoły do dyrektora OKE (uzgodnienia na sesję 2027 — do 10 lutego 2027 r.).

Najczęstsze błędy, które kosztują dostosowanie

• Zwlekanie z poradnią. Diagnoza lub aktualizacja opinii trwa tygodnie. Zostawiona na styczeń — nie zdąży przed 7 lutego.
• Brak właściwego sformułowania w opinii. Do matury potrzebna jest opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się. Ogólna opinia poradni bez tego zapisu może nie wystarczyć.
• Liczenie na dodatkowy czas przy dysleksji. Od sesji 2026 opinia o specyficznych trudnościach daje na maturze zasady oceniania i ewentualnie komputer — nie dodatkowe minuty. Ćwicz arkusze w standardowym czasie.
• Niezłożenie oświadczenia. Nawet jeśli szkoła przyznała dostosowanie, bez twojego oświadczenia w terminie możesz z niego nie skorzystać.
• Założenie, że „samo się załatwi". Szkoła nie działa za ciebie z urzędu — to zdający lub rodzic inicjuje cały proces.

Dobrze przygotowana matura to nie tylko formalności. Jak rozłożyć naukę i powtórki, opisujemy w tekście jak uczyć się do matury.

Najczęstsze pytania

Kto ma prawo do dostosowań na maturze?

Uczeń, który ma jeden z dokumentów: opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (np. dysleksja, dysgrafia, dysortografia), orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, zaświadczenie lekarskie o chorobie przewlekłej lub czasowej niesprawności, albo pozytywną opinię rady pedagogicznej wydaną dla ucznia z trudnościami adaptacyjnymi (np. powrót zza granicy) lub w sytuacji kryzysowej czy losowej.

O ile wydłuża się czas na maturze przy dysleksji?

Od sesji 2026 — wcale. Według komunikatu dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. (matura 2027) zdający z opinią o specyficznych trudnościach w uczeniu się nie mają przedłużonego czasu. Przysługują im szczegółowe zasady oceniania zadań otwartych, a przy głębokich zaburzeniach pisania — praca na komputerze. Przedłużenie (do 30 minut na egzaminie pisemnym, do 15 minut w części ustnej z polskiego) dotyczy m.in. zdających z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania.

Do kiedy trzeba złożyć dokumenty do dostosowań na maturze?

Dokumenty (opinię poradni, orzeczenie lub zaświadczenie lekarskie) składa się dyrektorowi szkoły razem z deklaracją przystąpienia do egzaminu, czyli na maturę 2027 do 7 lutego 2027 r. Do 10 lutego 2027 r. dyrektor informuje na piśmie o wskazanych dostosowaniach, a do 15 lutego 2027 r. zdający składa oświadczenie, z których chce skorzystać.

Podsumowanie

Dostosowania na maturze wyrównują szanse — ale działają tylko wtedy, gdy uruchomisz je w terminie i z właściwym dokumentem. Zapamiętaj trzy rzeczy:

• Dokument to podstawa — opinia poradni (np. dysleksja), orzeczenie albo zaświadczenie lekarskie.
• Termin to 7 lutego — dokumenty składasz razem z deklaracją maturalną; potem oświadczenie o korzystaniu z dostosowań (w 2027 r. do 15 lutego).
• Wartości potwierdza komunikat CKE na dany rok — na maturę 2027 to komunikat z 20 sierpnia 2026 r.: pisemny do 30 minut, ustny z polskiego do 15 minut, ale nie przy samej opinii o dysleksji.

Zacznij od wizyty w poradni jesienią, a resztę poprowadzi szkoła — pod warunkiem że dostarczysz dokumenty na czas.