Matura 2027 – jak zaplanować naukę w klasie maturalnej?

Od października do maja zostaje maturzystom około siedmiu miesięcy. To wystarczająco dużo, by spokojnie powtórzyć materiał, ale zbyt mało, by odkładać naukę na wiosnę. Poniżej zebraliśmy najważniejsze zasady matury 2027 oraz praktyczny plan przygotowań, oparty na metodach uczenia się, których skuteczność potwierdzają badania.

Matura 2027 – zasady i terminy

Matura w 2027 roku odbywa się w formule wprowadzonej w 2023 roku dla absolwentów czteroletnich liceów i pięcioletnich techników. Aby zdać egzamin, trzeba:

• zdać trzy obowiązkowe egzaminy pisemne na poziomie podstawowym: z języka polskiego, matematyki i języka obcego nowożytnego, uzyskując z każdego co najmniej 30% punktów,
• zdać egzaminy ustne z języka polskiego i języka obcego nowożytnego, również z progiem 30%,
• przystąpić do co najmniej jednego egzaminu z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym.

W 2027 roku nadal nie obowiązuje próg 30% z przedmiotu rozszerzonego. Sejm odroczył jego wprowadzenie, więc wystarczy przystąpić do egzaminu. Nie oznacza to jednak, że wynik z rozszerzenia jest bez znaczenia. To on najczęściej decyduje o przyjęciu na wymarzony kierunek studiów.

Zakres materiału wynika z podstawy programowej, którą rozporządzenie Ministra Edukacji z czerwca 2024 roku ograniczyło o część treści. Przy wyborze materiałów do nauki warto sprawdzać, czy uwzględniają tę zmianę.

Egzaminy pisemne w sesji głównej rozpoczną się 4 maja 2027 roku. Wyniki zostaną ogłoszone 9 lipca 2027 roku, a egzaminy poprawkowe zaplanowano na 23-24 sierpnia.

Krok 1: diagnoza na starcie

Zanim powstanie plan, trzeba wiedzieć, od czego się zaczyna. Najlepszym narzędziem jest arkusz maturalny z poprzednich lat rozwiązany w warunkach zbliżonych do egzaminu: w wyznaczonym czasie, bez podpowiedzi i telefonu. Wynik pokaże nie tylko ogólny poziom, ale też konkretne typy zadań, które sprawiają trudność.

Warto przeanalizować błędy według kategorii. Inaczej pracuje się nad brakami w wiedzy, inaczej nad błędami wynikającymi z nieuwagi, a jeszcze inaczej nad problemem z czasem. Uczeń, który zna materiał, ale nie kończy arkusza, potrzebuje treningu tempa, a nie kolejnych powtórek teorii.

Krok 2: plan na cały rok

Plan powinien być realistyczny i uwzględniać szkołę, zajęcia dodatkowe i odpoczynek. Przykładowy podział roku:

• październik-grudzień - uzupełnianie braków i systematyczne powtarzanie działów, które wypadły najsłabiej w diagnozie,
• styczeń-luty - powtórka całego materiału w cyklu tematycznym, pierwsze pełne arkusze rozwiązywane regularnie,
• marzec-kwiecień - praca na arkuszach w warunkach egzaminacyjnych, analiza zasad oceniania, przygotowanie do egzaminów ustnych,
• maj - powtórki najważniejszych zagadnień, odpoczynek i dbanie o rytm dnia.

Dobrze sprawdza się planowanie tygodniowe. Zamiast ogólnego „uczę się matematyki" lepiej zapisać konkretnie: „w środę rozwiązuję 10 zadań z ciągów i sprawdzam je z kluczem". Konkretny cel łatwiej zrealizować i łatwiej ocenić, czy został osiągnięty.

Krok 3: metody, które naprawdę działają

Powtórki rozłożone w czasie

Materiał powtarzany w odstępach, na przykład po dniu, tygodniu i miesiącu, zapamiętuje się trwalej niż ten sam materiał przerobiony w jednym długim bloku. Wielogodzinna nauka dzień przed sprawdzianem daje złudzenie opanowania tematu, ale wiedza szybko się ulatnia.

Testowanie zamiast czytania

Samodzielne przypominanie sobie informacji, na przykład przez rozwiązywanie zadań, odpowiadanie na pytania czy fiszki, jest skuteczniejsze niż wielokrotne czytanie notatek. Ponowne czytanie daje poczucie znajomości tekstu, ale nie sprawdza, czy uczeń potrafi tę wiedzę wykorzystać.

Przeplatanie typów zadań

Rozwiązywanie zadań różnego typu w jednej sesji, zamiast dwudziestu identycznych z rzędu, uczy rozpoznawania, jakiej metody wymaga dane polecenie. Na maturze zadania nie są pogrupowane według działów, dlatego ta umiejętność ma duże znaczenie.

Praca z zasadami oceniania

Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje arkusze z poprzednich lat wraz z zasadami oceniania, a także informatory o egzaminie. Analiza zasad oceniania pozwala zrozumieć, za co przyznawane są punkty i jak zapisywać rozwiązania, by ich nie tracić. Dotyczy to zwłaszcza zadań otwartych z matematyki i wypracowania z języka polskiego.

Przygotowanie do egzaminów ustnych

Egzaminy ustne bywają odkładane na ostatnią chwilę, a wymagają innego rodzaju treningu niż egzaminy pisemne. W przypadku języka polskiego zestaw egzaminacyjny składa się z zadania opartego na pytaniu jawnym z listy opublikowanej przez CKE oraz zadania niejawnego. Pytania jawne warto opracowywać systematycznie przez cały rok, przygotowując do każdego plan wypowiedzi i odwołania do lektur. Kluczowe jest ćwiczenie mówienia na głos z pomiarem czasu, a nie tylko pisanie notatek.

Na egzaminie ustnym z języka obcego liczy się płynność i reagowanie na pytania egzaminatora. Pomaga regularna rozmowa w języku obcym, choćby kilka razy w tygodniu po kilkanaście minut.

Kiedy warto skorzystać z kursu maturalnego?

Samodzielna nauka wystarcza wielu uczniom, ale zdarzają się sytuacje, w których wsparcie z zewnątrz bardzo przyspiesza postępy: duże zaległości z wcześniejszych lat, ambitne cele na poziomie rozszerzonym czy trudność z regularnością. Jedną z placówek, które przygotowują do egzaminu dojrzałości, jest Towarzystwo Inteligentnej Młodzieży, działające w Warszawie od 2009 roku. TIM prowadzi kursy maturalne z kilkunastu przedmiotów na poziomie podstawowym i rozszerzonym, stacjonarnie oraz online. W jego ofercie są też zajęcia rozwojowe, takie jak trening skutecznego uczenia się, strategie egzaminacyjne czy zajęcia z redukcji stresu, które pomagają uporządkować przygotowania niezależnie od przedmiotu.

Stres, sen i organizacja dnia

Wyniki matury zależą nie tylko od wiedzy, ale też od tego, w jakiej formie maturzysta przystąpi do egzaminu. Kilka zasad, które warto wprowadzić od początku roku:

• regularny sen - niewyspanie pogarsza koncentrację i zapamiętywanie, dlatego zarywanie nocy przed egzaminem przynosi więcej szkody niż pożytku,
• przerwy w nauce - krótkie przerwy co 45-60 minut pomagają utrzymać uwagę,
• ruch - nawet krótki spacer obniża napięcie i poprawia samopoczucie,
• ograniczenie rozpraszaczy - telefon odłożony do innego pokoju podczas nauki to prosta zmiana o dużym znaczeniu,
• trening w warunkach egzaminu - rozwiązywanie pełnych arkuszy w wyznaczonym czasie oswaja z sytuacją egzaminacyjną i zmniejsza stres w dniu matury.

Jeśli stres utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać z pedagogiem lub psychologiem szkolnym. To normalna część dbania o siebie w wymagającym okresie.

Ostatnie tygodnie przed maturą

W ostatnich tygodniach nie warto zaczynać nauki zupełnie nowych zagadnień. Lepiej skupić się na utrwalaniu tego, co już opanowane, i na kilku pełnych arkuszach. Dobrze jest sprawdzić wcześniej organizację egzaminów w swojej szkole, godziny i sale, a także przygotować przybory dopuszczone przez CKE, np. kalkulator prosty na egzamin z matematyki. Warto też wcześniej poznać tablice wybranych wzorów matematycznych, które zdający otrzymuje na egzaminie, żeby szybko odnajdywać w nich potrzebne informacje.

Podsumowanie

Skuteczne przygotowanie do matury 2027 opiera się na trzech elementach: rzetelnej diagnozie, realistycznym planie i metodach nauki, które budują trwałą wiedzę. Zaczynając jesienią, można rozłożyć pracę równomiernie i uniknąć wiosennego przeciążenia. Warto pamiętać, że wynik z przedmiotu rozszerzonego, choć w 2027 roku nie decyduje o zdaniu matury, ma kluczowe znaczenie w rekrutacji na studia.