RANKINGEDUKACJI
Analizy8 min czytania

Czy nauczyciele zarabiają za mało? Dane 2015–2027

Czy nauczyciele zarabiają za mało? Porównaliśmy pensje ze średnią krajową GUS za lata 2015–2025, dane OECD i wakaty. Argumenty obu stron i wniosek z liczb.

Michał WojewodaMichał Wojewoda·
Ostatnia aktualizacja:
Sala lekcyjna — czy nauczyciele zarabiają za mało, analiza danych 2015–2027

Nauczyciele zarabiają dziś względem średniej krajowej mniej niż w 2015 r.: średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego spadło ze 128% do 112% przeciętnej płacy w gospodarce, a mianowanego — ze 100% do 88%. Podwyżka o 30% w 2024 r. odrobiła część strat z lat 2021–2023, ale nie wszystkie. Jednocześnie realnie, po inflacji, pensje wzrosły od 2015 r. o ponad 30% — to jeden z najwyższych wzrostów w OECD. Poniżej nasze wyliczenia, dane OECD i MEN, argumenty obu stron i wniosek z liczb. Stan na listopad 2026 r.

128% → 112%
dyplomowany vs średnia krajowa
2015 → 2025, wyliczenie Ranking Edukacji
71%
pensji pracownika z wyższym wykształceniem
Polska, klasy 4–8, OECD 2023 (średnia OECD: 84%)
17 308
ofert pracy dla nauczycieli
przed rokiem szkolnym 2026/2027 (MEN)

Pensje nauczycieli na tle średniej krajowej 2015–2025

Nikt nie publikuje tego zestawienia w jednym miejscu, więc policzyliśmy je sami. Średnie wynagrodzenie nauczyciela (art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela) to procent kwoty bazowej: 184% dla dyplomowanego, 144% dla mianowanego. Porównaliśmy je z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej według GUS.

RokKwota bazowa (średnioroczna)Średnie — dyplomowanyŚrednie — mianowanyPrzeciętne wynagrodzenie (GUS)Dyplomowany / GUSMianowany / GUS
20152717,59 zł5000 zł3913 zł3899,78 zł128%100%
20162717,59 zł5000 zł3913 zł4047,21 zł124%97%
20172717,59 zł5000 zł3913 zł4271,51 zł117%92%
20193207,62 zł5902 zł4619 zł4918,17 zł120%94%
20203404,30 zł6264 zł4902 zł5167,47 zł121%95%
20213537,80 zł6510 zł5094 zł5662,53 zł115%90%
20223641,46 zł6700 zł5244 zł6346,15 zł106%83%
20233981,55 zł7326 zł5733 zł7155,48 zł102%80%
20245176,02 zł9524 zł7453 zł8181,72 zł116%91%
20255434,82 zł10 000 zł7826 zł8903,56 zł112%88%

Pominęliśmy 2018 r., w którym kwota bazowa zmieniała się w trakcie roku. Dla 2019, 2020 i 2022 r. podajemy średnioroczną kwotę bazową, bo podwyżki wchodziły we wrześniu lub w maju.

Jak czytać tę tabelę. Średnie wynagrodzenie nauczyciela obejmuje pensję zasadniczą i wszystkie dodatki (stażowy, motywacyjny, nadgodziny, nagrody). Przeciętne wynagrodzenie GUS obejmuje wszystkich pracowników, także bez wyższego wykształcenia. Porównanie nie mówi więc, ile „powinien" zarabiać nauczyciel — pokazuje, jak zmienia się jego pozycja względem reszty rynku pracy.

Co z niej wynika:

  1. Lata 2016–2017 i 2021–2023 to spadek. Kwota bazowa była zamrożona albo rosła wolniej niż płace w gospodarce. W 2023 r. dyplomowany nauczyciel zarabiał średnio tylko 2% powyżej średniej krajowej.
  2. 2024 r. odrobił około połowy strat — relacja wróciła do 116%, ale nie do poziomu z 2015 r.
  3. Od 2025 r. relacja znów spada. Kwota bazowa wzrosła w 2025 r. o 5%, w 2026 r. o 3%, a przeciętna płaca w 2025 r. — o 8,8%.

Ile zostaje z podwyżki w 2027 r.

Projekt budżetu na 2027 r. zakłada podwyżkę o 3% przy inflacji 2,8% — realnie około 0,2%. Jeśli przeciętne wynagrodzenie w gospodarce wzrośnie w 2027 r. szybciej niż o 3%, relacja pensji nauczycieli do średniej krajowej spadnie trzeci rok z rzędu. Szczegóły podwyżki, nową tabelę i kalendarz wypłaty opisujemy w artykule podwyżki dla nauczycieli 2027.

Polska na tle OECD

Dwa wskaźniki OECD pokazują dwie różne strony tej samej historii:

WskaźnikPolskaŚrednia OECDŹródło
Pensja nauczyciela klas 4–8 jako % zarobków pracownika z wyższym wykształceniem71%84%Education at a Glance 2024, dane za 2023 r.
Realny wzrost ustawowych pensji nauczycieli klas 4–8, 2015–2025ponad 30%ok. 6% (pensje po 15 latach stażu), ok. 20% (pensje początkowe)Education at a Glance 2026

Polscy nauczyciele zaczynali z niskiego poziomu i ich płace rosły realnie szybko — ale szybciej rosły też zarobki innych osób z wyższym wykształceniem. Dlatego oba wskaźniki są prawdziwe naraz: nauczyciel zarabia realnie więcej niż dekadę temu i jednocześnie względnie mniej niż inni absolwenci studiów.

Czy brakuje nauczycieli?

Przed rokiem szkolnym 2026/2027 szkoły zgłosiły do kuratoriów 17 308 ofert pracy (11 732 etaty). Najwięcej:

StanowiskoLiczba ofert
Wychowanie przedszkolne1919
Nauczyciele współorganizujący kształcenie uczniów z niepełnosprawnościami1649
Psycholodzy1149
Matematyka1019
Język polski939
Język angielski896
Przedmioty zawodowe893

MEN zastrzega, że liczba ofert zawyża realne braki — obejmuje wakacyjne przesunięcia kadrowe i wakaty, które szkoły obsadzą do września. Rodzice odczuwają braki inaczej: jako zastępstwa, łączenie grup i lekcje prowadzone przez nauczyciela bez kwalifikacji w danym przedmiocie (na to potrzebna jest zgoda kuratora).

Argumenty obu stron

Za wyższymi podwyżkami (m.in. ZNP)Przeciw / stanowisko rządu
Relacja do średniej krajowej jest niższa niż w 2015 r. i znów spadaOd 2024 r. pensje wzrosły łącznie o 41% (mianowani, dyplomowani) i 44% (początkujący) — dane MEN
Pensja zasadnicza początkującego jest tylko o ok. 10% wyższa od płacy minimalnejRealny wzrost ustawowych pensji 2015–2025 o ponad 30% — jeden z najwyższych w OECD
Na tle OECD nauczyciel zarabia 71% pensji absolwenta studiów (średnia 84%)Liczba ofert pracy zawyża realne braki kadrowe (MEN)
Ponad 17 tys. ofert pracy przed rokiem szkolnymPodwyżki obciążają budżet i samorządy, które dopłacają do oświaty z własnych dochodów
Postulat: 15% w 2027 r. i ustawowe powiązanie ze średnią krajową (projekt obywatelski, druk nr 28)Powiązanie ze średnią to decyzja Ministerstwa Finansów, które jej nie przewiduje

Wniosek z liczb

Pytanie „czy podwyżki się należą" jest polityczne — rozstrzyga je budżet, nie tabela. Liczby pozwalają jednak sprawdzić, które argumenty się bronią:

  • „Nauczyciele dostali już ogromne podwyżki" — prawda w porównaniu z 2023 r. (najniższy punkt w naszym zestawieniu), nieprawda w porównaniu z 2015 r. Relacja do średniej krajowej jest dziś niższa niż dekadę temu.
  • „Nauczyciele zarabiają mniej niż kiedykolwiek" — nieprawda w ujęciu realnym: pensje po inflacji są o ponad 30% wyższe niż w 2015 r.
  • „3% w 2027 r. to realna podwyżka" — na granicy błędu: realnie około 0,2%, a względem rosnących płac w gospodarce — spadek.

Jeśli celem jest utrzymanie pozycji zawodu na rynku pracy, podwyżki muszą rosnąć co najmniej w tempie przeciętnych płac. Projekt na 2027 r. tego nie zapewnia.

Co to znaczy dla rodziców

Pensje nauczycieli są w szkołach publicznych takie same w całym kraju — różnice robią dodatki samorządów i to, czy szkoła ma pełną kadrę. Na dniu otwartym zapytaj: ilu nauczycieli odeszło w ostatnim roku, czy wszystkie przedmioty prowadzą nauczyciele z kwalifikacjami i jak szkoła organizuje zastępstwa. Wyniki egzaminów porównasz w rankingu szkół podstawowych i rankingu liceów. Ile konkretnie zarabia nauczyciel z danym stażem, policzysz w kalkulatorze w artykule ile zarabia nauczyciel.

Najczęstsze pytania

Czy nauczyciele zarabiają więcej niż średnia krajowa? Średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego (wszystkie składniki pensji) w 2025 r. wynosiło ok. 10 000 zł, czyli 112% przeciętnej płacy w gospodarce według GUS (8903,56 zł). Nauczyciel mianowany był na poziomie 88%, a początkujący — poniżej średniej krajowej. Sama pensja zasadnicza jest niższa od średniej dla wszystkich stopni.

Ile wzrosły pensje nauczycieli w ostatnich latach? Kwota bazowa, od której liczy się średnie wynagrodzenia nauczycieli, wzrosła z 2717,59 zł w 2015 r. do 5597,86 zł w 2026 r., czyli o 106%. Największy skok to 2024 r. (+30%). Przeciętna płaca w gospodarce w latach 2015–2025 wzrosła o 128%.

Jak polscy nauczyciele zarabiają na tle OECD? Według danych OECD za 2023 r. nauczyciel klas 4–8 w Polsce zarabiał 71% tego, co przeciętny pracownik z wyższym wykształceniem (średnia OECD: 84%), a w dolarach siły nabywczej — o ok. 16–21% mniej niż średnia OECD. Jednocześnie OECD odnotowuje jeden z najwyższych realnych wzrostów ustawowych pensji w latach 2015–2025.

Czy w Polsce brakuje nauczycieli? Przed rokiem szkolnym 2026/2027 szkoły zgłosiły ponad 17 tys. ofert pracy, najwięcej w wychowaniu przedszkolnym, dla nauczycieli współorganizujących kształcenie, psychologów i matematyków. MEN uważa, że liczba ofert zawyża realne braki, bo obejmuje wakacyjne przesunięcia kadrowe.

Czy podwyżki dla nauczycieli się należą? To decyzja polityczna, ale dane pozwalają ocenić argumenty. Relacja pensji nauczycieli do średniej krajowej jest dziś niższa niż w 2015 r., a podwyżka o 3% w 2027 r. przy szybciej rosnących płacach w gospodarce ją dalej obniży. Z drugiej strony realnie pensje wzrosły od 2015 r. o ponad 30%, a każdy punkt procentowy podwyżki to — szacunkowo — setki milionów złotych dla budżetu i samorządów.

Metodologia

Średnie wynagrodzenie nauczycieli liczymy jako 184% (dyplomowany) i 144% (mianowany) średniorocznej kwoty bazowej z ustaw budżetowych. Przeciętne wynagrodzenie — według GUS (gospodarka narodowa, brutto). Relacja = średnie nauczyciela / przeciętne GUS. Dane OECD dotyczą nauczycieli szkół publicznych (klasy 4–8 = „lower secondary"). Arkusz z wyliczeniami udostępnimy na życzenie.

Analiza według stanu na 17 listopada 2026 r. Zaktualizujemy ją po publikacji danych GUS za 2026 r. i ustawy budżetowej na 2027 r.

Newsletter

Chcesz wiedzieć, gdy pojawi się nowy ranking?

Napiszemy, gdy opublikujemy nowe rankingi, zbliżą się ważne terminy rekrutacji albo przygotujemy poradnik dla rodziców. Bez spamu.

Zgadzam się na otrzymywanie e-mailem newslettera Rankingu Edukacji (informacje o rankingach, nowych funkcjach i materiałach do pobrania). Zgodę mogę wycofać w każdej chwili linkiem w stopce wiadomości. Szczegóły w polityce prywatności. Polityka prywatności

Najczęstsze pytania

Czy nauczyciele zarabiają więcej niż średnia krajowa?
Średnie wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego (wszystkie składniki pensji) w 2025 r. wynosiło ok. 10 000 zł, czyli 112% przeciętnej płacy w gospodarce według GUS (8903,56 zł). Nauczyciel mianowany był na poziomie 88%, a początkujący — poniżej średniej krajowej. Sama pensja zasadnicza jest niższa od średniej dla wszystkich stopni.
Ile wzrosły pensje nauczycieli w ostatnich latach?
Kwota bazowa, od której liczy się średnie wynagrodzenia nauczycieli, wzrosła z 2717,59 zł w 2015 r. do 5597,86 zł w 2026 r., czyli o 106%. Największy skok to 2024 r. (+30%). Przeciętna płaca w gospodarce w latach 2015–2025 wzrosła o 128%.
Jak polscy nauczyciele zarabiają na tle OECD?
Według danych OECD za 2023 r. nauczyciel klas 4–8 w Polsce zarabiał 71% tego, co przeciętny pracownik z wyższym wykształceniem (średnia OECD: 84%), a w dolarach siły nabywczej — o ok. 16–21% mniej niż średnia OECD. Jednocześnie OECD odnotowuje jeden z najwyższych realnych wzrostów ustawowych pensji w latach 2015–2025.
Czy w Polsce brakuje nauczycieli?
Przed rokiem szkolnym 2026/2027 szkoły zgłosiły ponad 17 tys. ofert pracy, najwięcej w wychowaniu przedszkolnym, dla nauczycieli współorganizujących kształcenie, psychologów i matematyków. MEN uważa, że liczba ofert zawyża realne braki, bo obejmuje wakacyjne przesunięcia kadrowe.
Czy podwyżki dla nauczycieli się należą?
To decyzja polityczna, ale dane pozwalają ocenić argumenty. Relacja pensji nauczycieli do średniej krajowej jest dziś niższa niż w 2015 r., a podwyżka o 3% w 2027 r. przy szybciej rosnących płacach w gospodarce ją dalej obniży. Z drugiej strony realnie pensje wzrosły od 2015 r. o ponad 30%, a każdy punkt procentowy podwyżki to — szacunkowo — setki milionów złotych dla budżetu i samorządów.

Źródła

  1. GUS — Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w latach 1950–2025 · dostęp: 17 listopada 2026
  2. OECD — Education at a Glance 2026: How much are teachers and school heads paid? · dostęp: 17 listopada 2026
  3. OECD — Education at a Glance 2025: Poland (country note) · dostęp: 17 listopada 2026
  4. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli (Dz.U. 2026 poz. 379) · dostęp: 17 listopada 2026
  5. ZNP — opinia o projekcie budżetu na 2027 r. (9.09.2026) · dostęp: 17 listopada 2026
  6. Rzeczpospolita — Tysiące wakatów w szkołach (dane MEN, 20.08.2026) · dostęp: 17 listopada 2026
Michał Wojewoda

Autor

Michał Wojewoda

Założyciel i analityk danych edukacyjnych, Ranking Edukacji

Założyłem Ranking Edukacji i odpowiadam za metodykę naszych rankingów. Na co dzień pracuję z oficjalnymi danymi oświatowymi — wynikami egzaminów CKE i OKE, wskaźnikami EWD oraz rejestrem RSPO — i przekładam je na zrozumiałe zestawienia szkół. Od kilku lat analizuję zasady rekrutacji do liceów i techników oraz to, jak liczone są punkty, żeby rodzice i uczniowie podejmowali decyzje w oparciu o fakty, a nie marketing. Piszę o rekrutacji, maturze, egzaminie ósmoklasisty i o tym, jak czytać liczby w edukacji tak, żeby naprawdę pomogły w wyborze szkoły.

Społeczność Ranking Edukacji

Porozmawiajmy o wyborze szkoły

Dołącz do rodziców, uczniów i nauczycieli. Pytaj o szkoły, rekrutację i wyniki — albo podziel się własnym doświadczeniem.

Wymiana doświadczeńKonkretne pytania i odpowiedzi
Dołącz do grupy