Jak powstaje nasz ranking szkół — metodyka i źródła danych

Metodyka rankingu szkół to fundament zaufania — bez jasnych reguł liczba punktów nic nie znaczy. Na tej stronie wyjaśniamy krok po kroku, skąd bierzemy dane, jak je łączymy i dlaczego pewnych wskaźników celowo nie uwzględniamy.

Po co przejrzysta metodyka?

Każdy ranking jest tyle wart, ile warte są dane, na których się opiera. Jeśli nie wiesz, skąd pochodzi wynik szkoły, nie możesz mu ufać — a decyzja o wyborze szkoły dla dziecka jest zbyt ważna, by opierać ją na czarnej skrzynce.

Dlatego opisujemy naszą metodykę publicznie i szczegółowo. Chcemy, żebyś mógł samodzielnie ocenić, czy nasze podejście jest rozsądne. Masz prawo się z nim nie zgadzać — ale masz też prawo wiedzieć, jak to działa.

Skąd bierzemy dane?

Korzystamy wyłącznie z oficjalnych, publicznie dostępnych źródeł administracji publicznej. Nie pytamy szkół o ich osiągnięcia — to zbyt łatwy sposób na fałszowanie danych.

RSPO — baza wszystkich szkół w Polsce

Punktem wyjścia jest RSPO, czyli Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych prowadzony przez Centrum Informatyczne Edukacji (dostępny pod adresem rspo.gov.pl). Rejestr obejmuje wszystkie szkoły działające w Polsce — publiczne i niepubliczne. Zawiera m.in. nazwę, adres, typ szkoły, organ prowadzący i unikalny numer identyfikacyjny. Dane są aktualizowane codziennie.

Bez RSPO nie byłoby rankingu: to on dostarcza nam listę szkół i pozwala powiązać wyniki egzaminów z konkretnymi placówkami.

CKE i OKE — wyniki egzaminu ósmoklasisty

Wyniki egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego, matematyki i języka angielskiego publikuje co roku Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) oraz 8 okręgowych komisji egzaminacyjnych (OKE). Wyniki za rok szkolny 2025/2026 zostały opublikowane 3 lipca 2026 roku.

Dane na poziomie szkoły (średni wynik procentowy z każdego przedmiotu) pozyskujemy z plików Excel i PDF udostępnianych przez poszczególne OKE. To żmudna praca — każda z 8 komisji publikuje dane w nieco innym formacie, a my musimy je połączyć i zmapować na numery RSPO.

Kuratoria oświaty — olimpiady i konkursy

Listę laureatów olimpiad ogólnopolskich i konkursów kuratoryjnych zbieramy ze stron 16 kuratoriów oświaty. MEN publikuje listę zatwierdzonych olimpiad na gov.pl. Dane o konkursach są rozproszone — każde kuratorium prowadzi własne zestawienia — dlatego ich zebranie jest pracochłonne, ale robimy to regularnie.

SIO — infrastruktura szkoły

Dane o wyposażeniu szkoły (sale gimnastyczne, biblioteki, komputery) pochodzą z Systemu Informacji Oświatowej (SIO), który administruje każda szkoła. Część danych o warunkach lokalowych jest też widoczna w rejestrze RSPO.

Komponenty rankingu i ich wagi

Każda szkoła może zdobyć maksymalnie 100 punktów. Punkty rozdzielamy między trzy komponenty:

Komponent A — wyniki egzaminów (80 punktów)

To zdecydowanie największa część rankingu. Liczymy średni wynik procentowy szkoły z trzech przedmiotów egzaminacyjnych: języka polskiego, matematyki i języka angielskiego. Następnie porównujemy go ze średnią krajową i przyznajemy punkty na skali relative do innych szkół.

Dlaczego egzamin ósmoklasisty waży aż 80 punktów? Bo jest to jedyny standaryzowany pomiar wiedzy uczniów w całej Polsce. Ten sam arkusz, te same warunki, ta sama skala wyników — dla szkoły w Warszawie i szkoły w małej wsi. Żaden inny dostępny publicznie wskaźnik nie jest tak porównywalny.

Komponent B — olimpiady i konkursy (10 punktów)

Liczymy liczbę laureatów olimpiad ogólnopolskich MEN i konkursów kuratoryjnych z danej szkoły w ciągu ostatnich dwóch lat szkolnych. Wynik normalizujemy względem liczby uczniów, żeby małe szkoły nie były automatycznie w gorszej sytuacji niż duże.

Ten komponent premiuje szkoły, które rozwijają uczniów wybitnych — nie tylko "ciągną" do średniej.

Komponent C — infrastruktura (10 punktów)

Sprawdzamy, czy szkoła ma salę gimnastyczną lub halę sportową, bibliotekę/czytelnię, świetlicę i stołówkę, a także jaki jest wskaźnik komputerów na ucznia. To minimalne warunki dobrego uczenia się — szkoła bez biblioteki i sali gimnastycznej jest obiektywnie gorzej wyposażona niż ta, która je posiada.

Dlaczego nie używamy EWD dla szkół podstawowych?

Rodzice często pytają, czemu nie uwzględniamy EWD (Edukacyjnej Wartości Dodanej) — wskaźnika, który mierzy, o ile szkoła poprawiła wyniki uczniów w stosunku do ich punktu startowego. To słuszne pytanie, bo EWD jest bardzo wartościowym miernikiem jakości nauczania. Dokładnie tłumaczymy go w artykule co to jest EWD.

Problem jest jednak jeden, ale fundamentalny: Centralna Komisja Egzaminacyjna nie oblicza oficjalnie wskaźnika EWD dla szkół podstawowych w Polsce. EWD jest liczone dla liceów i techników (na podstawie wyników egzaminu ósmoklasisty i matury), ale nie dla podstawówek, bo do tej pory brakowało pary egzaminów pozwalającej na takie porównanie.

Moglibyśmy próbować szacować własne EWD — ale takie obliczenia byłyby nieporównywalne, podatne na błędy metodyczne i mogłyby wprowadzać rodziców w błąd. Zdecydowaliśmy się tego nie robić.

Co zamiast EWD? Te 20 punktów, które pierwotnie planowaliśmy przeznaczyć na EWD, przeniosły do komponentu A — wyników egzaminów. Stąd jego waga wynosi dziś 80, a nie 60 punktów. Gdy CKE zacznie oficjalnie publikować EWD dla podstawówek, niezwłocznie zaktualizujemy metodykę.

Jak często aktualizujemy dane?

Ranking oparty na wynikach egzaminów jest więc migawką — pokazuje stan wiedzy absolwentów z konkretnego roku. Jeśli patrzysz na ranking teraz, a wyniki egzaminu z 2026 roku nie zostały jeszcze opublikowane, widzisz dane z roku poprzedniego. Zawsze podajemy datę danych w nagłówku rankingu.

Jak czytać nasz ranking?

Kilka zasad, które pomogą ci sensownie korzystać z wyników:

Nie patrz tylko na miejsce w tabeli. Różnica między szkołą nr 10 a nr 15 może być mniejsza niż 1 punkt na 100. Zwróć uwagę na bezwzględny wynik — i sprawdź, z czego się składa, klikając w profil szkoły.

Sprawdź, czy komponent B i C są wypełnione. W niektórych szkołach nie mamy jeszcze kompletnych danych o olimpiadach lub infrastrukturze. W takim przypadku wyraźnie to oznaczamy i liczymy ranking tylko z dostępnych komponentów (przeliczamy wagi proporcjonalnie).

Porównuj szkoły w zbliżonym kontekście. Szkoła w centrum dużego miasta i szkoła wiejska działają w zupełnie innych warunkach. Nasze dane pokazują wyniki — nie tłumaczą przyczyn. Zanim wyciągniesz wniosek, że jedna szkoła jest "lepsza", warto sprawdzić profil obu placówek.

Więcej wskazówek znajdziesz w artykule Jak czytać ranking szkół podstawowych.

Najczęstsze pytania

Odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące metodyki znajdziesz powyżej w sekcji FAQ. Jeśli masz pytanie, którego tam nie ma — napisz do nas. Pytania, które powtarzają się często, trafiają do tego artykułu.

Podsumowanie

Nasz ranking szkół podstawowych opiera się na trzech komponentach: wynikach egzaminu ósmoklasisty (80 pkt), osiągnięciach olimpijskich (10 pkt) i infrastrukturze szkoły (10 pkt). Dane pochodzą wyłącznie z oficjalnych, publicznych źródeł: CKE, OKE, kuratoriów oświaty i rejestru RSPO. EWD celowo nie uwzględniamy — ten wskaźnik nie jest oficjalnie obliczany dla szkół podstawowych w Polsce.

Mamy świadomość, że żaden ranking nie jest doskonały. Liczymy jednak, że przejrzysta metodyka i oficjalne źródła danych sprawiają, że nasz jest narzędziem, któremu możesz zaufać przy wyborze szkoły dla swojego dziecka.

Sprawdź ranking szkół podstawowych i porównaj placówki w swojej okolicy.