Egzamin ósmoklasisty: miasto kontra wieś — kto lepiej
Uczniowie z dużych miast piszą egzamin ósmoklasisty lepiej niż ze wsi — ale nie w każdym przedmiocie tak samo. Analiza przepaści miasto–wieś 2019–2025.
Uczniowie z dużych miast piszą egzamin ósmoklasisty lepiej niż ze wsi — ale przepaść nie jest wszędzie taka sama i nie wszędzie rośnie. Najgłębsza jest na matematyce (9 punktów w 2025 r.) i angielskim, najmniejsza na polskim (ok. 4 punktów). Co ciekawe, na angielskim różnica od lat maleje. Poniżej dane CKE 2019–2025 i wyjaśnienie, skąd te różnice się biorą.
Porównujemy dwa skrajne progi wielkości miejscowości: wieś i miasto powyżej 100 tys. mieszkańców. Dane pochodzą z komunikatów CKE „wyniki w zależności od lokalizacji szkoły".
Miasto powyżej 100 tys. kontra wieś — średnie wyniki
| Przedmiot | Rok | Wieś | Miasto >100 tys. | Różnica |
|---|---|---|---|---|
| Język polski | 2019 | 62% | 67% | 5 pkt |
| Język polski | 2023 | 65% | 69% | 4 pkt |
| Język polski | 2025 | 63% | 67% | 4 pkt |
| Matematyka | 2019 | 42% | 52% | 10 pkt |
| Matematyka | 2023 | 51% | 60% | 9 pkt |
| Matematyka | 2025 | 48% | 57% | 9 pkt |
| Język angielski | 2019 | 52% | 69% | 17 pkt |
| Język angielski | 2023 | 60% | 74% | 14 pkt |
| Język angielski | 2025 | 65% | 77% | 12 pkt |
Angielski — przepaść realnie się zmniejsza
Najciekawszy trend dotyczy języka angielskiego. Jeszcze w 2019 r. dzieliło miasto i wieś aż 17 punktów — dziś to 12. Wieś nadrobiła najwięcej ze wszystkich (z 52% do 65%). To prawdopodobnie efekt upowszechnienia angielskiego w mediach, grach i internecie, który dociera niezależnie od wielkości miejscowości.
Matematyka — przepaść trwała
Matematyka zachowuje się odwrotnie: różnica 9–10 punktów trzyma się od lat bez zmian. To przedmiot najbardziej zależny od jakości nauczania i dostępu do korepetycji — a tu przewaga dużych miast jest stała.
Skąd biorą się te różnice
Różnica miasto–wieś to różnica w warunkach, nie w zdolnościach uczniów. Średnia dla wsi nie oznacza, że wiejskie szkoły są słabe — wiele z nich wypada powyżej średniej miejskiej.
Za przewagą miast stoi głównie dostęp do zasobów: więcej korepetycji, zajęć dodatkowych i stabilnej, doświadczonej kadry. Dlatego różnice są największe tam, gdzie liczy się systematyczny trening (matematyka), a nie tam, gdzie pomaga codzienne osłuchanie (angielski coraz bardziej wyrównuje).
Od statystyki do konkretnej szkoły
Typ lokalizacji nie przesądza o pojedynczej szkole. Sprawdź ranking szkół podstawowych w swoim mieście lub gminie i porównaj realne wyniki placówek — jak go czytać, tłumaczymy w przewodniku po rankingu. Przekrój wojewódzki znajdziesz w rankingu województw.
Najczęstsze pytania
Czy uczniowie z miast piszą egzamin ósmoklasisty lepiej niż ze wsi?
Średnio tak, ale skala zależy od przedmiotu. W 2025 r. w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców średnia z matematyki wyniosła 57%, a na wsi 48%. Z języka polskiego różnica to tylko około 4 punktów.
Czy przepaść między miastem a wsią rośnie?
Nie na wszystkich przedmiotach. Z języka angielskiego różnica maleje — z 17 punktów w 2019 r. do 12 w 2025 r. Na matematyce utrzymuje się na stałym poziomie 9–10 punktów.
Z czego wynikają różnice miasto–wieś w wynikach egzaminu?
Głównie z dostępu do zasobów: korepetycji, zajęć dodatkowych i doświadczonej kadry, których w dużych miastach jest więcej. To różnica w warunkach, a nie w zdolnościach uczniów.
Czy średnia dla wsi oznacza, że wiejskie szkoły są słabe?
Nie. Średnia całej kategorii nie mówi nic o konkretnej szkole — wiele wiejskich szkół wypada powyżej średniej miejskiej. O placówce decyduje jej własny wynik, nie typ lokalizacji.
Podsumowanie
Przepaść miasto–wieś na egzaminie ósmoklasisty jest realna, ale zróżnicowana: trwała na matematyce, najmniejsza na polskim, a na angielskim — malejąca. To obraz nierówności w dostępie do zasobów, nie w zdolnościach. Do decyzji o szkole patrz na ranking konkretnych placówek, nie na średnią lokalizacji.
Najczęstsze pytania
Czy uczniowie z miast piszą egzamin ósmoklasisty lepiej niż ze wsi?
Czy przepaść między miastem a wsią rośnie?
Z czego wynikają różnice miasto–wieś w wynikach egzaminu?
Czy średnia dla wsi oznacza, że wiejskie szkoły są słabe?
Źródła
- CKE — wyniki egzaminu ósmoklasisty w zależności od lokalizacji szkoły (2019–2025) · dostęp: 30 czerwca 2026
- Wstępne wyniki egzaminu ósmoklasisty 2025 — Ministerstwo Edukacji Narodowej · dostęp: 30 czerwca 2026
Autor
Michał Wojewoda
Założyciel i analityk danych edukacyjnych, Ranking Edukacji
Założyłem Ranking Edukacji i odpowiadam za metodykę naszych rankingów. Na co dzień pracuję z oficjalnymi danymi oświatowymi — wynikami egzaminów CKE i OKE, wskaźnikami EWD oraz rejestrem RSPO — i przekładam je na zrozumiałe zestawienia szkół. Od kilku lat analizuję zasady rekrutacji do liceów i techników oraz to, jak liczone są punkty, żeby rodzice i uczniowie podejmowali decyzje w oparciu o fakty, a nie marketing. Piszę o rekrutacji, maturze, egzaminie ósmoklasisty i o tym, jak czytać liczby w edukacji tak, żeby naprawdę pomogły w wyborze szkoły.
Społeczność Ranking Edukacji
Porozmawiajmy o wyborze szkoły
Dołącz do rodziców, uczniów i nauczycieli. Pytaj o szkoły, rekrutację i wyniki — albo podziel się własnym doświadczeniem.
Powiązane artykuły
Dostosowania na maturze — kto, co i jak załatwić
Dostosowania na maturze: kto ma prawo do wydłużonego czasu, jakie dokumenty złożyć i w jakim terminie. Ścieżka od opinii poradni do egzaminu krok po kroku.
Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2019–2025 — jak się zmieniały
Jak zmieniały się wyniki egzaminu ósmoklasisty od 2019 do 2025 roku? Analiza średnich z polskiego, matematyki i angielskiego — i co mówią o trudności egzaminu.
Jaki wynik egzaminu ósmoklasisty jest dobry? Centyle 2025
Czy 64% to dobry wynik egzaminu ósmoklasisty? Zależy od przedmiotu. Sprawdź, jaki procent daje jaką pozycję w kraju (centyl) — i policz swoje punkty.