Dysleksja a egzamin ósmoklasisty — dostosowania i terminy

Dysleksja a egzamin ósmoklasisty: uczeń z opinią poradni o specyficznych trudnościach w uczeniu się ma prawo do dostosowań — m.in. czasu przedłużonego o 45 minut z polskiego, 40 z matematyki i 35 z języka obcego oraz zasad oceniania uwzględniających dysortografię. Warunek jest jeden: opinia musi trafić do szkoły do 15 października roku egzaminu. Poniżej pełna lista dostosowań, terminy i plan działania na cały rok ósmoklasisty.

Zasady dostosowań określa coroczny komunikat dyrektora CKE. Ten artykuł opisuje stan według komunikatu z 20 sierpnia 2025 r. (rok szkolny 2025/2026, egzamin w maju 2026 r.). Komunikat dla egzaminu w 2027 r. CKE opublikuje około 20 sierpnia 2026 r. — reguły są od lat stabilne, ale konkretne minuty i daty potwierdź wtedy w szkole.

Co daje opinia o dysleksji na egzaminie ósmoklasisty

Podstawą dostosowań jest opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się: dysleksji, dysortografii, dysgrafii lub dyskalkulii. Może ją wydać poradnia publiczna lub niepubliczna — w przeciwieństwie do orzeczeń, które wydają wyłącznie zespoły orzekające poradni publicznych. Opinia wydana po ukończeniu klasy III szkoły podstawowej zachowuje ważność do końca nauki, więc ta sama opinia posłuży na egzaminie ósmoklasisty i na maturze.

Uczeń z opinią pracuje ze standardowym arkuszem — dostosowuje się warunki, nie treść zadań. Katalog dostosowań z komunikatu CKE obejmuje przede wszystkim:

• przedłużenie czasu pracy — o maksymalnie 45 minut (język polski), 40 minut (matematyka) i 35 minut (język obcy nowożytny);
• zaznaczanie odpowiedzi do zadań zamkniętych w zeszycie zadań, bez przenoszenia ich na kartę odpowiedzi — odpada ryzyko pomyłki przy przepisywaniu;
• dostosowane zasady oceniania zadań otwartych — egzaminatorzy stosują kryteria uwzględniające specyficzne trudności, m.in. przy błędach ortograficznych w wypracowaniu z polskiego i w wypowiedzi pisemnej z języka obcego;
• pisanie pracy na komputerze albo pomoc nauczyciela zapisującego odpowiedzi ucznia — tylko gdy głębokość zaburzenia grafii uniemożliwia odczytanie pracy i uczeń był do takiej formy wdrożony w szkole; egzamin z nauczycielem wspomagającym jest nagrywany;
• kalkulator prosty na matematyce przy dyskalkulii — wyłącznie jeśli opinia poradni wprost to zaleca;
• przy głębokiej dysleksji — pomoc nauczyciela w jednorazowym odczytaniu dłuższych tekstów, gdy samodzielne czytanie jest niemożliwe (nie dotyczy egzaminu z języka obcego).

Rada pedagogiczna wybiera z tego katalogu dostosowania dopasowane do konkretnego ucznia — nie każdy dostaje wszystko. Punktem odniesienia jest to, z czego dziecko realnie korzysta na co dzień w szkole.

Wydłużony czas na egzaminie ósmoklasisty — tabela per przedmiot

Od 2026 r. standardowy czas egzaminu został wydłużony dla wszystkich zdających. Uczniowie z opinią otrzymują dodatkowe minuty ponad ten czas:

Przedłużenie „do" oznacza górną granicę — szkoła może wskazać krótszy dodatkowy czas, jeśli tak wynika z potrzeb ucznia. Uczeń nie musi wykorzystać całego limitu: kto skończy wcześniej, oddaje arkusz na zwykłych zasadach.

Rok ósmoklasisty z dysleksją — plan terminów

Największe ryzyko nie leży w samym egzaminie, tylko w kalendarzu. Oto jak wygląda rok szkolny krok po kroku (daty dzienne z roku szkolnego 2025/2026 — kolejne lata przebiegają analogicznie):

1. Klasa VII, najpóźniej wiosna — umów diagnozę w poradni. Na badanie w publicznej poradni czeka się często 2–4 miesiące, a przed październikiem kolejki dodatkowo rosną. Jeśli dziecko ma już opinię wydaną po klasie III — nie potrzebujesz nowej.
2. Wrzesień klasy VIII — szkoła informuje rodziców o możliwych dostosowaniach i trybie ich przyznawania (w 2025 r. do 26 września). Do 30 września składasz też deklarację wyboru języka obcego.
3. Do 15 października — składasz w szkole opinię poradni (lub zaświadczenie lekarskie, jeśli podstawą dostosowań jest choroba). Później szkoła przyjmie dokument tylko w udokumentowanych sytuacjach losowych.
4. Do 20 listopada — rada pedagogiczna wskazuje konkretne dostosowania, a szkoła przekazuje Ci pisemną informację o nich.
5. 3 dni robocze od otrzymania informacji (w 2025 r. do 25 listopada) — podpisujesz oświadczenie, że dziecko skorzysta z dostosowań albo z nich rezygnuje.
6. Maj — egzamin. W 2026 r. odbył się 11–13 maja; harmonogram na 2027 r. poda komunikat CKE z ok. 20 sierpnia 2026 r.

Jak zdobyć opinię, jeśli dziecko jeszcze jej nie ma

Diagnoza w poradni publicznej jest bezpłatna i nie wymaga skierowania — wystarczy wniosek rodzica. Badanie obejmuje część psychologiczną i pedagogiczną (zwykle 2–3 spotkania), a poradnia analizuje też opinię wychowawcy lub polonisty o funkcjonowaniu dziecka. Opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się poradnia wydaje nie wcześniej niż po ukończeniu przez dziecko klasy III.

Warto wiedzieć, że dostosowania nie biorą się „z papieru": szkoła dobiera je spośród form, z których uczeń faktycznie korzysta podczas nauki. Jeśli dziecko ma opinię, upewnij się, że nauczyciele stosują zalecenia na co dzień — to także najlepsze przygotowanie do pracy z arkuszem w wydłużonym czasie. Praktyczne techniki nauki znajdziesz w tekście o tym, jak uczyć się do egzaminu ósmoklasisty.

Czy dostosowania „widać" w wynikach?

Nie. Uczeń z dysleksją rozwiązuje ten sam arkusz co reszta klasy, a wynik procentowy liczy się identycznie — dostosowania wyrównują warunki pracy, nie obniżają wymagań. W rekrutacji do szkoły średniej punkty przelicza się dokładnie tak samo. Jeśli zastanawiasz się, jak interpretować rezultat, sprawdź, jaki wynik egzaminu ósmoklasisty jest dobry.

Dysleksja nie jest też podstawą zwolnienia z egzaminu — to możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach zdrowotnych i losowych, które opisujemy w artykule o zwolnieniu z egzaminu ósmoklasisty.

Na koniec ważna uwaga dla planujących dalej: na maturze te same dokumenty działają inaczej. Od sesji 2026 sama opinia o dysleksji nie daje już wydłużonego czasu na egzaminie maturalnym — szczegóły w tekście o dostosowaniach na maturze.

Najczęstsze pytania

Ile dodatkowego czasu na egzaminie ósmoklasisty daje opinia o dysleksji?

Maksymalnie 45 minut z języka polskiego (150 + 45 = 195 minut), 40 minut z matematyki (125 + 40 = 165 minut) i 35 minut z języka obcego (110 + 35 = 145 minut). Konkretne wartości co roku potwierdza komunikat dyrektora CKE.

Do kiedy trzeba złożyć opinię o dysleksji w szkole?

Do 15 października roku szkolnego, w którym uczeń zdaje egzamin ósmoklasisty. W udokumentowanych sytuacjach losowych opinię można złożyć później, niezwłocznie po jej otrzymaniu.

Czy przy dysortografii błędy ortograficzne obniżają wynik egzaminu?

Prace uczniów z opinią o specyficznych trudnościach ocenia się według dostosowanych zasad, które uwzględniają dysortografię — dotyczy to zadań otwartych m.in. z języka polskiego i języka obcego.

Czy opinia z klasy IV będzie ważna na egzaminie w klasie VIII?

Tak. Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się wydana po ukończeniu klasy III szkoły podstawowej zachowuje ważność przez cały okres nauki — obowiązuje na egzaminie ósmoklasisty i później na maturze.